Vorige pagina

Poaceae – Grassenfamilie

Gerst is een eenjarig gras dat meer dan een meter hoog kan worden. De aartjes staan met drie bij elkaar in dichte onvertakte aren, die bij rijpheid niet makkelijk uit elkaar vallen. Dat is voor het oogsten erg handig, het is een eigenschap waarop al heel vroeg in de geschiedenis van de landbouw moet zijn geselecteerd. Gerst is een heel oud cultuurgewas, het werd al meer dan 10.000 jaar geleden gekweekt in de zogenaamde Vruchtbare Sikkel in het Midden-Oosten, een gebied dat zich uitstrekt van Egypte tot aan Turkije en Iran. Gerst is in Europa het eerst gekweekte graan, en werd in Zwitserland al zo’n 5000 jaar geleden verbouwd. Gerstekorrels werden gegeten als brij, en verwerkt tot koeken en platte broden. Het gewas groeit goed in gematigde gebieden, maar kan worden gekweekt van de subtropen tot aan de poolcirkel.

 

Hordeum is de oude Latijnse plantennaam voor gerst, vulgaris is afgeleid van het Latijnse vulgus, en betekent algemeen.

Gerst is tegenwoordig na maïs, rijst en tarwe de meest verbouwde grassoort. Een gerstekorrel bestaat voor meer dan de helft uit zetmeel. Er zijn tegenwoordig allerlei selecties in de handel, waaronder speciale rassen voor de bierbrouwerij, en gerst wordt ook als veevoer geteeld: voergerst. De oudste vorm is de tweerijige gerst, met twee rijden van groepen aartjes, waarvan de korrels relatief weinig eiwit bevatten, en die beter geschikt is voor het brouwen van bier dan de zesrijige gerst, die meer eiwit bevat. Zomergerst is eenjarig en moet vroeg in het seizoen worden gezaaid. Wintergerst wordt in de herfst gezaaid en moet dus winterhard zijn om in het jaar erna te worden geoogst. Mout is ontkiemende gerst, de grondstof voor bier en whisky. Omdat gerst weinig gluten bevat, rijst het deeg ervan slecht, en is het moeilijk er iets anders van te bakken dan platte broden. Parelgerst is hetzelfde als gort, dat zijn gepolijste gerstekorrels. Die worden gebruikt in Oud-Hollandse gerechten als karnemelkse pap en watergruwel.

 

Bij ons leer je de wereld kennen