Onderzoek
In de kassen van de Leidse Hortus worden duizenden planten gekweekt voor onderzoek, zoals tropische orchideeën, varens, de Zuurzakfamilie (Annonaceae), Wijnruitfamilie (Rutaceae), Maagdenpalmfamilie (Asclepiadaceae) en Bekerplantfamilie (Nepenthaceae). Hieraan wordt door eigen onderzoekers en door collega’s van over de hele wereld gewerkt, om de diversiteit in kaart te brengen en om uiteindelijk tot een nog betere stamboom van het leven te komen. Dit gebeurt door middel van DNA-onderzoek, maar ook andere kenmerken worden bestudeerd, zowel de met het blote oog zichtbare als microscopische kenmerken. Dit onderzoek leidt ook tot betere inventarisaties en advies over natuurbehoud en -bescherming.
In de tuin werken wij mee aan het kweken van in Nederland bedreigde planten (het Rode Lijst project, samen met andere botanische tuinen in Nederland).
Ook spelen wij een rol in onderzoek naar en publieksvoorlichting over invasieve planten, die vaak via tuinliefhebbers of kwekers in de ‘wilde’ flora van Nederland terechtkomen en daar de soms kwetsbare inheemse planten kunnen overwoekeren.
- DNA Onderzoek
-
Samen met onderzoekers van NCB Naturalis en zijn we begonnen met een grootschalig onderzoek aan het DNA van een deel van onze collectie. Het is de bedoeling dat dit bijdraagt aan een aantal nieuwe stambomen van belangrijke plantenfamilies zoals de orchideeën, varens en Cycaspalmen.
- Ark of Life Project
Stewart Mc Pherson van de Ark of Life Foundation, Marcel van den Broek van de International Carnivorous Plant Society (ICPS) en Paul Keβler van de Hortus botanicus Leiden ondertekenden op 7 augustus 2010 tijdens het ICPS congres in de Leidse Hortus een overeenkomst voor de bescherming van vier soorten bekerplanten (Nepenthes). Als het nodig zou zijn, kunnen we het aantal soorten uitbreiden. Deze vleesetende planten worden ernstig bedreigd in hun natuurlijke habitat.
Onderzoekscollectie
De Hortus botanicus Leiden neemt deze vleesetende planten op in de onderzoekscollectie met als doel de bedreigde soorten Nepenthes te redden. De Hortus heeft de kennis in huis om moeilijke soorten te kweken en te beschermen. Door middel van een kweekprogramma hoopt de botanische tuin de planten in de toekomst uit te kunnen wisselen met andere botanische tuinen en uiteindelijk terug te plaatsen in de natuur.
De volgende soorten behoren tot dit unieke project:
- Nepenthes aristolochioides M.Jebb & Cheek, uit West-Sumatra
- Nepenthes clipeata Danser, uit West-Kalimantan (Borneo)
- Nepenthes khasiana Hook.f., uit India
- Nepenthes rigidifolia Akhriadi, Hernawati & Tamin, uit Noord SumatraVan de ca. 130 soorten van Nepenthes is minstens een derde alleen bekend van één of twee bergtoppen. Ze groeien dus nergens elders in de wereld en komen meestal alleen in kleine populaties voor. Zeldzame soorten worden voor hoge prijzen aan liefhebbers verkocht en kunnen meer dan €100 per plant opbrengen. De vier bovengenoemde soorten die wij in beheer hebben zijn allemaal bijna uitgestorven in de natuur.
Stewart McPherson
Het initiatief voor dit project komt van Stewart McPherson, bekend van vele boeken over vleesetende planten. Hij is de oprichter van de Ark of Life Foundation. Deze non-profit organisatie initieert projecten voor de bescherming van bedreigde planten- en diersoorten.
- Onderzoeksthema's
Systematiek van Annonaceae
Onderzoekers:
Tanawat Chaowasku (NCB Naturalis)
Lars Chatrou (Wageningen UR)
Svenja Meinke (Hortus botanicus Leiden)
Paul Keßler (Hortus botanicus Leiden)
Richard Saunders (University of Hong Kong)Systematiek van Orchidaceae
Onderzoekers:
André Schuiteman (Botanic Gardens Kew)
Jaap Vermeulen (NCB Naturalis)
Ed de Vogel (NCB Naturalis)
Gerda van Uffelen (Hortus botanicus Leiden)Systematiek van Rutaceae
Onderzoekers:
Marc Appelhans (Hortus botanicus Leiden)
Paul Keßler (Hortus botanicus Leiden)Systematiek van Cycadales
Onderzoekers:
Gerda van Uffelen (Hortus botanicus Leiden)
Dennis Stevenson (The New York Botanical Garden)
Isabel van Waveren (NCB Naturalis)Invasieve soorten van Nederland
Onderzoekers:
Lenie Duistermaat (NCB Naturalis)
Paul Keßler (Hortus botanicus Leiden)Houtstructuur van Asteriden
Onderzoekers:
Frederic Lens (NCB Naturalis)Systematiek van Pteridophyta (varens)
Onderzoekers:
Peter Hovenkamp (NCB Naturalis)
Gerda van Uffelen (Hortus botanicus Leiden)Niet-Hout Bosproducten (NTFPs - Non Timber Forest Products) inclusief medicinale planten
Onderzoekers:
Paul Keßler (Hortus botanicus Leiden)
Henrie Korthout (TNO/Fytagoras)
Hoang Van Sam (Vietnam Forestry University)Geschiedenis van de Hortus botanicus Leiden
Onderzoekers:
Kasper van Ommen (Scaliger Instituut)
Nicolas Robin (Universiteit Sankt Gallen / Clusiusstichting)
Gerda van Uffelen (Hortus botanicus Leiden)Ecologische niches van tropische bekerplanten
Onderzoekers:
Rachel Schwallier (Hortus botanicus Leiden)
Barbara Gravendeel (NCB Naturalis)
Niels Raes (NCB Naturalis)
Paul Keßler (Hortus botanicus Leiden)
