Plantensoorten
In de zomer van 2009 was in de Leidse Hortus een reuzenaronskelk (familie Araceae) in bloei te zien. De bloem die te zien was, en vooral te ruiken (aasgeur), trok veel belangtelling. Meer dan duizend mensen kwamen de exotische bloeiwijze uit Sumatra bewonderen.
- Collectie Araceae
-
De Collectie Araceae - tropische aronskelken. Op de etiketten staan allerlei mededelingen over herkomst, bestuiving en gegevens voor het onderzoek (bv DNA-, pollen- en morfologischonderzoek).
De Vereniging Vrienden van de Leidse Hortus heeft in de beginfase van het onderzoek aan de Araceae de kosten voor transport op zich genomen, bijvoorbeeld om de knollen uit Sumatra over te brengen.Ook de bekende reuzenaronskelk behoort tot de familie van de Araceae. Meestal bloeit deze reuzenaronskelk in april of mei.
- Collectie Hoya
De Collectie Hoya en Dischidia behoort tot de familie van de Asclepiadaceae. Zuidoost Azië (Indo Maleisië en West-Pacific) is het kerngebied waar de meeste Hortuscollecties vandaan komen.
Deze twee plantengroepen zijn ‘in revisie’. Dat wil zeggen dat de naamgeving van deze planten gecontroleerd wordt op basis van hun specifieke kenmerken zoals bloemvorm en bladvorm. Dit geeft inzicht in verwantschappen binnen een plantengroep. Zo ontstaat als het ware een steeds nauwkeuriger ‘paspoort’ van een bepaalde plantensoort.
- Collectie Dischidia
-
Collecties als Hoya, Dischidia en Araceae zijn vaak zeer gespecialiseerd. Daardoor zijn ze slechts op enkele plaatsen in de wereld (in botanische tuinen) bij elkaar te zien zijn. Onderzoekers zien op deze manier alle planten bij elkaar die nodig zijn voor hun onderzoek. Tijdrovende reizen zijn overbodig en plantenmateriaal kan in de eigen omgeving blijven.
- Kassen
Werp een blik in de kassen: rijen planten en potjes met allerlei verschillende soorten die allemaal tot eenzelfde familie behoren. Voor ‘gewone’ bezoekers is dat fascinerend vanwege de enorme hoeveelheid van schijnbaar ‘nog meer van hetzelfde’. Voor specialisten is het een feest van diversiteit aan vormen en soorten.
N.B. Een aantal kassen zijn en blijven gesloten voor het publiek. De planten daarin zijn bestemd voor langdurig onderzoek. Gedurende een aantal jaren moeten de kweekomstandigheden gegarandeerd hetzelfde blijven. In de andere ruimtes (waar veel meer ‘mensenbeweging’ is) zou de kans op schade aan de planten veel groter zijn. Vandaar dat de deuren van deze kassen gesloten blijven.
- Reizen
Soms zijn reizen om plantenmateriaal te verzamelen onvermijdelijk. Dat gebeurt dan met alle CITES-vergunningen die nodig zijn om in het land van herkomst planten te verzamelen en uit te voeren. De basis van deze reizen is een nauwe samenwerking met botanische instituten in de verzamelgebieden. Veel kennis is op de plek aldaar beschikbaar. Maar vaak ontbreekt het aan de mogelijkheden om het onderzoek in het land zelf uit te voeren. Daarnaast is het al enkele keren, helaas, voorgekomen dat verzamelde planten na korte tijd waren verdwenen uit hun verspreidingsgebied. Excessief gebruik van de natuurlijke omgeving of zelfs roof was hiervan de oorzaak. Botanische tuinen en ook de Leidse Hortus botanicus dragen met hun toegankelijke collecties bij aan behoud van soorten en natuurbescherming.
- DNA analyse
De DNA-analyse is een onderzoekmethode die de afgelopen decennia in populariteit toeneemt. De verschillen in DNA-patronen van plantensoorten geeft nog meer inzicht in de familierelaties tussen soorten. Juist voor DNA-onderzoek is levend materiaal nodig. De Leidse Hortus botanicus levert hiervoor plantendelen aan wetenschappers binnen de Leidse Universiteit maar ook wereldwijd.
